Arleta pisze: A jak ten "diabelski problem" rozumiany jest w waisznawizmie?
Szatan, diabeł, Lucyfer etc., nie są przyczyną złych, grzesznych, czy niemoralnym czynów człowieka. Przyczyną jest nasz, oparty na wolnej woli wybór. Pragnienie odwrócenia się od Kryszny i zajęcia Jego pozycji jako kontrolera i odbiorcy radości natychmiast sytuuje żywą istotę pod kontrolą Jego iluzorycznej energii,
maya-śakti. Bez stworzenia iluzji, utożsamianie się z podobnym Bogu sprawcą działania jest niemożliwe.
Materialny, dualistyczny koncept dobra i zła leży więc w sferze iluzji stworzonej przez wpływ
maya-śakti Kryszny, i nie ma absolutnie nic wspólnego z duchowymi czynnościami i naturą transcendentnej do 3 gun duszy. Dlatego koncept "dobra" i "zła" jest jedynie wymysłem uwarunkowanej żywej istoty.
"W świecie materialnym wszelkie koncepcje dobra i zła są mentalnymi spekulacjami. A zatem powiedzenie: 'to jest dobre, a to jest złe', jest całkowicie błędne". (Caitanya-caritamrita, Antya-lila 4.176)
Śrila Prabhupada komentuje: "Musimy zrozumieć, że w tym materialnym świecie myślenie, że to jest dobre, a to jest złe, jest po prostu wymysłem umysłu. Jednakże nie należy imitować takiej świadomości; w rzeczywistości należy usytuować się na duchowej platformie neutralności."
Innymi słowy, to co nazywamy "dobrem" i "złem" jest zaledwie działaniem i rezultatem działania 3 cech materialnej natury (dobroci, pasji i ignorancji). To jedynie nasz wybór odnośnie styczności ze specyficzną mieszanką materialnych gun determinuje, to co różne systemy wartości definiują jako "dobro" lub "zło", i co czyni ten koncept relatywnym.
To my wybieramy życie w iluzji i tym samym, pod wpływem 3 gun dokonujemy "dobrych" i "złych" czynów będących przyczyną naszej radości i cierpienia w kole samsary. To czas (kala), nasze działanie (karma) i 3 cechy materii kontrolują naszą świadomość, wybory i czyny, na co w każdej sekundzie naszego życia wyrażamy zgodę, tym samym niewłaściwe korzystając z przywileju wolnej woli. Sami całkowicie ponosimy odpowiedzialność, zarówno za "dobre" jak i za "złe" czyny, i nie ponosi jej jakaś nieomalże równa Bogu istota z rogami i kopytami, czy też sam Bóg.
Bardziej szczegółowe informacje na temat koncepcji dobra i zła oraz roli wolnej woli można znaleźć w eseju
"Problem Zła w Ruchu Hare Kryszna".
Śrila Prabhupada niekiedy przyrównywał mayę do Szatana, aby pomóc zrozumieć i przybliżyć wyrafinowane koncepcje Gaudiya Wedanty publiczności wychowanej w środowisku chrześcijańskich wartości i nauk. Dlatego niejednokrotnie możemy usłyszeć z jego ust stwierdzenia typu:
"[...]Ponieważ jesteśmy teraz zaangażowani w służbę dla Szatana, maya."
("[...]Because we are now engaged in the service of Satan, maya.")
Rozmowa z katolickim kardynalem, papieskim sekretarzem, 24.05.1974, Rzym
"Skoro tylko żywa istota zapomina o swojej pozycji jako wiecznego sługi Boga i chce imitować Go w jej życiu, w tym momencie, maya, iluzja albo Szatan chwyta ja."
("As soon as the living entity forgets his position as eternal servant of God, and he wants to imitate God to enjoy, at that time, maya, illusion, or Satan captures him, captures him.")
Rozmowa z Kardynalem Danielou, 09.08.1973 Paryż
"Z tego powodu, ze nie kochamy Boga, jesteśmy zmuszeni aby kochać maye, Szatana"
("Because we do not love God, therefore we have been obliged to love maya, Satan.")Wyklad ze SB. 1.2.9 Detroit, 03.08.1975, wyklad na uniwersytecie.
"Tutaj jest jeszcze jeden stojący w opozycji element, który nazywa sie maya albo Szatanem, który działa przeciwko tej zasadzie" (zasadzie angażowania własnej energii dla Kryszny - przyp. tłum)
("Here there is another opposing element, which is called maya, or Satan, who is acting against this principle".)
Wyklad ze SB 6.1.6 Los Angeles, 03.01.1970
"Jeżeli nie służysz Krysznie to wtedy będziesz musiał służyć mayi. Istnieją dwie rzeczy Bóg i Szatan. W podobny sposób, Bóg to Kryszna a Szatan to maya. Jeżeli odmówisz służbę dla Boga, to wtedy będziesz zmuszony służyć Szatanowi."
("If you don't serve Krsna, then you will have to serve maya. There are two things: God or Satan. So similarly, God is Krsna, and Satan is maya. So if you refuse to serve God, then you have to serve Satan.")
Wykład ze SB 6.1.40, San Francisco, 21.07.1975
W powyższym sensie służby dla
mayi, jako służby dla "Szatana", zarówno "dobro" i jak "zło" jest "satanizmem" i oddaniem duszy "diabłu", ponieważ obie koncepcje, zarówno tego, co jest "dobre" i tego, co jest "złe" są wytworem energii iluzorycznej, gdyż nie mają nic wspólnego z transcendentną służbą miłości dla Kryszny. Dla wielbiciela Boga bowiem, nie ma żadnego innego dobra poza służeniem Krysznie, i nie ma żadnego innego zła poza ignorowaniem Kryszny.