Post
autor: gndd » 25 gru 2006, 01:35
To ja może trochę z innej strony. Lingwistyka zalicza języki bałto-słowiańskie do grupy tzw. języków indoeuropejskich, których podobieństwa interpretowane s? w ten sposób, że wszystkie pochodz? od jednego hipotetycznego języka, nie zachowanego, tzw. proto-indoeuropejskiego. Według tabeli, ktor? mam przed nosem, języki indoeuropejskie dzieli sie tak:
1. Grupa zachodnia
a) języki celtyckie (dalej dziel?ce się na:)
- języki goidelskie - erse, gaelski, manx, staroirlandzki
- języki brytanskie - walijski, bretoński, kornwalijski, galijski
b) jezyki germanskie
- języki anglo-fryzyjskie - fryzyjski, anglosaski, ?rednioangielski, angielski, szkocki, pidgin
- języki wschodnio-germańskie - gocki
- języki skandynawskie - staronordycki, islandzki, faroeski, norweski, duński, szwedzki
- języki niemieckie (dziel?ce się na dwie podgrupy:)
--- języki wysokoniemieckie - starowysokoniemiecki, ?redniowysokoniemiecki, standardowy Hochdeutsch, jidysz
--- języki dolnoniemieckie - platdeutsch, holenderski, flamandzki, afrikaans
c) języki greckie - klasyczna greka, hellenistyczne koine, współczesny grecki, demotiki
d) języki italskie - łacina
- języki romańskie
--- łacina klasyczna, wulgata
--- portugalski - galego
--- hiszpański kastylijski - kataloński
--- francuski - romański, akwitański/prowansalski, quebecki, akadyjski, starofrancuski
--- języki włoskie - neapolitanski, sycylijski, sardyński, dalmatyński
--- rumuński - mołdawski
--- retoromański - ladyński, friulski
e) języki anatolijskie - hetycki
- tocharski
2. Grupa wschodnia
a) języki bałto-słowiańskie (dziel?ce się na dwie podgrupy:)
- języki słowianskie
--- prasłowiański (z którego wywodz? się:)
--- grupa zachodnia
------ pomorski, kaszubski, sorbski (łużycki)
------ polski, ?l?ski, góralski
------ słowacki
------ czeski
--- grupa południowa
------ słoweński
------ serbo-chorwacki -> bo?niacki, chorwacki, serbski
------ macedoński
------ starocerkiewno-słowiański
------ bułgarski
--- grupa wschodnia (ruska)
------ rosyjski
------ ruski
--------- starobiałoruski -> białoruski
--------- ukraiński, huculski, łemkowski, bojkowski, itd.
- języki bałtyckie - staropruski, litewski, łotewski
b) język armeński
c) język albański
d) języki indo-irańskie
- języki irańskie - awestyjski, perski, kurdyjski, beludżi, pusztuński, osetzjski
- języki dardyjskie
- języki indyjskie: sanskryt, prakryty, pali, hindustański, hindi, urdu, gudżarati, bengalski, pendżabski, biharski, marathi, radżastański, sindi, orija, syngaleski, cygański
Pozwoliłam sobie "rozstrzelić" języki słowiańskie bardziej niż inne ze względu na większ? złożono?ć podziałów, no i chyba większe zainteresowanie na tym forum akurat t? grup?.
Według powyższego schematu prakryty zaliczaj? się do grupy języków indyjskich. Ponadto prakryty, podobnie jak sanskryt, pali czy nawet łacina (i wiele innych), uważane s? za języki martwe. Je?li chciałoby się zdefiniować prakryt w inny sposób, to do prakrytów trzeba by zaliczyć wszystkie powyższe języki - oczywi?cie z wyj?tkiem sanskrytu - i wtedy chyba okre?lenie straciłoby swoje obecne znaczenie.
To może jeszcze napiszę, jakie języki europejskie nie s? zaliczane do języków indoeuropejskich (a zatem nie sa pokrewne sanskrytowi). S? to:
- baskijski, matlański, etruski
1. języki ugro-fińskie: fiński, estoński, lapoński, karelski, czeremiski, mordwiński, hunicki, mongolski, tatarski, węgierski, permski, ostiacki
2. języki ałtajskie: turecki, tatarski
3. języki północno-kaukaskie: abchaski, czeczeński, awarski
4. języki południowo-kaukaskie: swański, megrelski, gruziński
A tak poza tym to nasze obecne dociekania podobieństw między różnymi językami zawdzięczami po?rednio niejakiemu Williamowi Jonesowi, członkowi Asiatic Society of Bengal, który w roku 1786 (a więc na trzy lata przed Rewolucja Francusk?) zauważył, a raczej po raz pierwszy publicznie podzielił się swym spostrzeżeniem, że istniej? uderzaj?ce podobieństwa między łacin?, grek? a sanskrytem i wysun?ł tezę, że podobieństwa te należy wyja?nić pokrewieństwem tych języków. Jones próbował dalej podzielić wszystkie języki na trzy grupy, które miały wywodzić się od trzech synów Noego - Jafeta, Sema i Chama. Jones okre?lił "odkryt?" przez siebie grupę języków jako języki chamickie i spekulował, że poza sanskrytem, grek? i łacin? do grupz tej mog? się zaliczać również języki, którymi posługiwali się persowie, frygowie, goci, skandynawowie, chińczycy, japończycy, egipcjanie, etiopijczycy. Słowianie znaleĽli się w tej samej grupie co tatarzy, nazwanej przez Jonesa grup? jafetycka. Oczywi?cie, z biegiem czasu wiele jego przypuszczeń obalono.
